Fond za financiranje razgradnje i zbrinjavanja radioaktivnog otpada i istrošenoga nuklearnog goriva Nuklearne elektrane Krško
Radnička cesta 47 HR-10000 Zagreb
EN HR

Započela uzorkovanja i mjerenja na terenu (in situ)

Započela uzorkovanja i mjerenja na terenu (in situ)

U svrhu mjerenja radioaktivnosti za definiranje nultog (postojećeg) stanja na lokaciji Centra za zbrinjavanje radioaktivnog otpada u osnivanju i na području Općine Dvor s procjenom doze za pojedinca, započela su uzorkovanja i mjerenja na terenu (in situ) koja se planiraju provoditi u razdoblju od godine dana. Djelatnici Instituta za medicinska istraživanja i medicinu rada, Instituta Ruđer Bošković i Agronomskog fakulteta Sveučilišta u Zagrebu su na samoj lokaciji Čerkezovac i njezinoj okolici te na području Općine Dvor prikupljali uzorke površinskih voda i pripadnih sedimenata, bunarske vode, tla, poljoprivrednih proizvoda i šumskih plodova, meda i drugih pčelinjih proizvoda te su postavili pasivne uređaje za mjerenje doze zračenja okoliša.

Priprema uzoraka i analize provodit će se u ovlaštenim laboratorijima na Institutu za medicinska istraživanja i medicinu rada te Institutu Ruđer Bošković.

Uzorkovanje poljoprivrednih proizvoda

Predstavnici Agronomskog fakulteta su obilazili poljoprivredna gospodarstva i prikupljali poljoprivredne proizvode na prethodno predloženim lokacijama, selima i zaseocima u širem krugu oko lokacije Čerkezovac, te u dolini rijeke Une i njenih pritoka. U suradnji sa Zavodom za javno zdravstvo Sisačko-moslavačke županije od lokalnih su poljoprivrednih gospodarstava prikupljeni tipični jesenski poljoprivredni proizvodi za ovo područje Banovine: jabuke, šljive, kupus, paprike, krumpiri, grah, kukuruz, luk, mrkva, salata, krastavci, patlidžani, cikla, orasi, dunje, mlijeko, jaja, sir, meso domaćih životinja te med i drugi pčelinji proizvodi (propolis, pelud). Svi prikupljeni proizvodi proizvedeni su na području Općine Dvor i dio su uobičajene prehrane.

Uzorci poljoprivrednih proizvoda

Količina svakog uzorka ovisi o vrsti poljoprivrednog proizvoda i sadržaju vode, te metodologiji odnosno načinu pripreme uzoraka u laboratoriju i planiranim analizama. Na Agronomskom fakultetu prethodno će se utvrditi melisopalinološke karakteristike uzoraka meda odnosno identificiranje biljaka od kojih med potječe. Na uzorcima biljnih proizvoda i meda provodit će se gama spektrometrijska mjerenja odnosno analizirati koncentracija aktivnosti gama emitera, a na uzorcima animalnog porijekla (mišićno tkivo, mlijeko), uz navedeno, i stroncij (90Sr).

Uzorkovanje šumskih plodova i divljači

Osim poljoprivrednih proizvoda u šumskim predjelima općine Dvor se od početka rujna uzorkuju šumski plodovi, primarno gljive te plodovi koji dozrijevaju u jesen (šipak, glog…), dok će se jagodičasto i bobičasto šumsko voće uzorkovati u sezoni proljeće/ljeto 2021. godine. U dogovoru s lokalnim lovačkim društvima uzet će se i uzorci divljači (primarno divljih svinja, srna i zečeva).

Uzorci šumskih plodova

Jednako kao i kod poljoprivrednih proizvoda na uzorcima biljnog porijekla radit će se gama spektrometrijska mjerenja, a na uzorcima animalnog porijekla gamaspektrometrijska mjerenja i određivanje stroncija (90Sr).

Uzorkovanje površinskih voda i pripadnih sedimenata te bunarske vode

Uzorke površinskih voda i pripadnih sedimenata te bunarske vode prikupljali su predstavnici Instituta Ruđer Bošković u okruženju lokacije Centra za zbrinjavanje radioaktivnog otpada u osnivanju. Sedimenti se u načelu uzorkuju istovremeno kada i voda. Zbog loših hidroloških prilika (visoki vodostaj) nisu prikupljeni svi potrebni uzorci voda i sedimenata te će se njihovo uzorkovanje nastaviti kad nastupe povoljniji uvjeti. Pri tome će se na lokacijama na kojima bude moguće uzeti uzorci obraštaja (alge).

  

Uzorkovanje površinskih voda i pripadnih sedimenata

Uzorkovanje vode iz bunara i lokalnih vodovoda podijeljeno je u dvije skupine. Prva skupina su lokacije s kojih se obavezno mora uzrokovati voda dva puta godišnje kako bi se dobio osnovni uvid u prirodnu radioaktivnost vode. Druga skupina je uzorkovanje vode iz bunara, a provodi se u suradnji s lokalnim stanovništvom koje je iskazalo interes za sudjelovanje. Uzorkovanje za prvu skupinu je na većini lokacija završeno. Radi se o bunarima koji su smješteni pretežito u aluvijalnim zaravnima lokalnih potoka te Une i Žirovnice. Osim iz bunara, uzorci su uzeti sa javnih česmi lokalnih vodovoda. Bunari iz druge skupine planiraju se uzrokovati na proljeće sljedeće godine.

Uzorkovanje bunara

Uzorci vode prikupljeni su u plastične spremnike na kojima su upisani vrijeme i mjesto te koordinate mjesta uzorkovanja. Na uzorcima površinskih voda provodit će se gama i/ili alfa spektrometrijska mjerenja, tj. analizirati koncentracija aktivnosti gama emitera, ukupna beta aktivnost, tricij (3H) i stroncij (90Sr) dok će se na uzorcima sedimenta i bunarske vode provoditi gama i/ili alfa spektrometrijska mjerenja i određivanje stroncija (90Sr) i tricija (3H) (samo za bunarske vode).

  

                                 Prikupljanje uzoraka vode u plastične                 Uzorak sedimenta

                                                    spremnike

     

Prikupljanje uzoraka vode i sedimenata

Uzorkovanje tla i postavljanje TLD/RPL dozimetara

 

  

                         Postavljanje TLD/RPL dozimetara                                    Postavljanje TLD/RPL dozimetara na     

                                                                                                                                           lokaciji Čerkezovac

  

Postavljeni TLD/RPL dozimetri

Za definiranje prirodne radioaktivnosti u okolišu od velike važnosti su uzorci tla koji su uzeti sa 20-tak točaka na lokaciji Čerkezovac te u bližem i daljem okolišu. Tlo se iskapa do dubina 15-20 centimetara sa 3 ili 5 mjesta unutar planirane točke. Uzeti se uzorci pomiješaju, a od smjese se uzme tzv. kompozitni uzorak, koji je potrebno smrviti i prosijati, jer se za gamaspektrometrijske analize u laboratoriju mogu koristiti samo čestice manje od 2 milimetra. Uz uzorkovanje tla na svakoj točki određene su GPS koordinate i obavljeno je mjerenje trenutne brzine doze.

  

Prikupljanje uzoraka tla

Uzorkovanje tla i postavljanje TLD/RPL dozimetara proveli su predstavnici Instituta za medicinska istraživanja i medicinu rada.

                                       

 

Kontakt

Fond za financiranje razgradnje i zbrinjavanja radioaktivnog otpada i istrošenoga nuklearnog goriva Nuklearne elektrane Krško

Radnička cesta 47
10000 Zagreb

Tel: +385(0)1 3090 700
Fax: +385(0)1 3090 710

MB:2341808
MBS:80645483
OIB: 22388237533
RNO: 0065013

E-mail: info@fond-nek.hr

Postavljena seizmografska postaja na Čerkezovcu

20.11.2020.

Na području Republike Hrvatske u stalnom radu održava se mreža digitalnih seizmografa i akcelerografa kojima se prati vibriranje tla uzrokovano potresima. Na temelju zapisa potresa seizmološka služba daje obavijesti...

Pročitaj više Pogledaj sve novosti